"Oświeć się!" - oświetlenie studyjne #1 [wideoporadnik]

Bez światła nie ma fotografii. Natomiast z nieodpowiednim światłem nasze prace tracą na wartości, dlatego każdy fotograf powinien wiedzieć jak z niego korzystać, aby uzyskać jak najlepszy efekt na swoich zdjęciach.

© Mariusz Tokajuk

Wbrew pozorom praca w studio fotograficznym może być prosta, przyjemna i niezwykle kreatywna. Wystarczy przyswoić kilka podstawowych zasad i można popuścić wodze fantazji. Polecamy Wam ustawianie światła sekcjami, zwłaszcza jeśli nie używacie światłomierza. Precyzyjne ustawienie oświetlenia i osiągnięcie zamierzonego efektu będzie wtedy znacznie prostsze, nauczycie się również świadomej kontroli światła.

W tym setupie użyliśmy:

  • 2x garnki o standardowym promieniu padania światła — 60 lub 70 stopni — doświetlenie tła;
  • 2 x stripy z gridami 180×40 cm — kontra;
  • 1 beauty dish 70 cm z gridem — światło główne.

W naszym tutorialu podzieliliśmy ustawienie światła na 3 etapy. Prezentowany setup jest jednym z podstawowych „kluczy" wykorzystywanych m.in. w fotografii reklamowej. Kontra nie tylko rysuje nam kształt fotografowanej osoby, ale również ułatwia szparowanie grafikowi (tak samo jak równo wyświecone tło). Wykorzystane dyfuzje to jedna z opcji — równie dobrze na kontrę zamiast stripów można użyć garnków, analogicznie na tło zamiast garnków możemy skorzystać z softboxów, a na światło główne można użyć zarówno garnka, okty, bądź innego softboxu. Wszystko zależy od efektu jaki chcecie osiągnąć oraz od Waszej wyobraźni.

Pierwszą rzeczą od której powinniśmy zacząć pracę z tym setupem oświetlania jest ustalenie kadru w jakim chcielibyśmy widzieć naszego modela i ustawić aparat na statywie. W dalszej kolejności wybieramy miejsce w jakim umieścimy fotografowaną osobę, to miejsce najlepiej zaznaczyć, na przykład kawałkiem taśmy. W tym konkretnym setupie za naszym modelem są ustawione 4 lampy, dwie na tło i dwie na kontrę, dlatego najlepiej odsunąć modela od tła na co najmniej 4 metry. Daje nam możliwość wycofania lamp oświetlających tło, dzięki czemu będziemy w stanie oświetlić tło równomiernie, dodatkowo zmieszczą się również nasze kontry które również nie powinny być zbyt blisko fotografowanej postaci. Na wideo modelka jest odsunięta od tła około 4,5 metra. W takim ustawieniu światła na planie najpierw warto zadbać o równomierne oświetlenie tła do bieli, warto zrobić zdjęcie testowe i sprawdzić na histogramie czy wskazuje nam równe wartości. Ważne jest również to, aby nasza modelka znalazła się w kadrze na testowym zdjęciu — dzięki temu dowiemy się czy nasze dwie lampy oświetlające tło nie świecą na naszą modelkę — jeśli chcemy zachować kontrolę nad światłem to nie powinny. Na filmie lampy są oddalone od tła o około 2.5 metra.

Efekt uzyskany po oświetleniu samego tła
Schemat budowy setupu - oświetlanie tła

W drugiej kolejności ustawiamy kontrę. Jeśli oświetlamy całą sylwetkę lub kadr amerykański, warto odsunąć ją przynajmniej 1.5 metra od modela. Jeśli obie lampy chcemy ustawić precyzyjnie, tak aby dawały równomierne światło możemy sobie pomóc włączając światło pilotujące tylko w dwóch lampach używanych na kontrę. Lampy doświetlające tło wyłączamy. Jeśli chcemy żeby kontra nie wypalała nam konturu postaci powinniśmy starannie doprecyzować moc lamp. Niewątpliwie pomoże nam w tym ustawienie ich symetrycznie względem siebie i modela.

Efekt uzyskany po oświetleniu modelki samym światłem kontrującym
Schemat budowy setupu - ustawienie światła kontrującego

Na sam koniec możemy zabrać się za ustawienie światła głównego, w naszym przypadku beauty disha. Przy wyborze tej twardej dyfuzji należy pamiętać, że jedynie ustawienie jej w osi obiektywu nie spowoduje powstania głębokich cieni padających z płaszczyzny nosa i nie zarysuje nam ostro twarzy, ubrania i całej sylwetki fotografowanej osoby. W naszym setupie beauty dish świeci z odległości około 2 metrów — była to odległość od której ta dyfuzja obejmowała równym światłem całą sylwetkę. Po doprecyzowaniu mocy lampy względem pozostałego światła i wcześniej wybranej przysłony w aparacie mamy stanowisko przygotowane do pracy.

Zdjęcie finalne - modelka oświetlona z użyciem 5 lamp
Schemat budowy setupu - tło, kontra, światło główne

Pamiętajcie, że liczą się nie tylko dyfuzje jakich użyjecie, ale również przestrzeń studyjna w jakiej ustawiacie światło. Konsekwencją pracy w białym studio jest to, że nasze światło odbija się praktycznie od wszystkiego. W celu zniwelowania tego efektu możemy nałożyć na nasze dyfuzje plastry miodu czy też wrota, świetnie sprawdzają się również duże czarne powierzchnie pochłaniające światło, np. płat styropianu pomalowany czarną farbą (sprzęt będący typowym niezbędnikiem każdego studia fotograficznego).

Dosyć istotną i pomocną kwestią jest również praca z aparatem połączonym kablem z komputerem. Dzięki takim programom jak Capture One lub Lightroom możemy analizować dokładnie na dużym monitorze nasze postępy przy budowaniu każdego setupu oświetlenia, zwłaszcza jeśli jesteśmy w studio, ponieważ nie stanowi to wtedy większego problemu.

Niech światło będzie z Wami :-) !

Mariusz Tokajuk & Studio Huśtawka

Zobacz więcej artykułów z serii: Postprodukcja (wideoporadniki)

Podziel się:

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy

Pokaż wszystkie komentarze

Także w kategorii Poradniki:

Tryby P, A, S, M - czym są i kiedy ich używać w praktyce? [poradnik] 7 powodów, dla których warto być fotografem Fotografia makro - praktyczne porady dla początkujących [poradnik] Jak fotografować koty, aby nie dostać przy tym kota [poradnik] Jak fotografować sztuczne ognie, czyli fajerwerki? [poradnik] Inspirujące pomysły na ciekawe zdjęcia zimą Jak uzyskać na zdjęciach piękny bokeh? Wystarczy 5 minut [poradnik] 10 rzeczy, których fotograf nie powinien robić [poradnik] Jeśli nie Photoshop, to co? Alternatywne, darmowe programy do edycji zdjęć Fotografowanie w krajach egzotycznych. Skuteczne rady, jak się przygotować Jak oświetlać samochody - część 2 [poradnik] Z lampą w plener - od czego zacząć? [poradnik] Wszystko o narzędziu HDR w Adobe Lightroom [wideoporadnik] Fotoreportaż w praktyce część II – selekcja i edycja zdjęć [poradnik] Tryby pomiaru światła - jak to działa? [poradnik] Wszystko, co musisz wiedzieć o presetach w Adobe Lightroom [wideoporadnik] Jak oświetlać samochody - część 1 [poradnik] Fotoreportaż w praktyce część I – przygotowanie do wyjazdu i dobór sprzętu Wojciech Grzędziński opowiada o pracy przewodniczącego jury konkursu BZ WBK Press Foto 2015 [wywiad] Frymografia: Ziarna podświadomości Krytyka fotografa – czy to ma sens? Tworzymy panoramy przy użyciu Lightrooma i Photoshopa [wideoporadnik] Trójkąt ekspozycji w fotografii - jak go rozumieć? [poradnik] Radzimy co zrobić z przepaleniami w portretach [wideoporadnik]